„5. Organizacja państwa Karola Wielkiego. Karol Wielki pełnił rządy osobiście i z nikim swą władzą się nie dzielił. Zasięgał jedynie opinii rady królewskiej złożonej z dostojników duchownych i świeckich. Władzę sprawował przy pomocy urzędników dworskich. Zlikwidował jedynie urząd majordoma. Na pierwsze miejsce wysunął się paladyn, zastępujący króla w sądownictwie. Karol utrzymał podział państwa na hrabstwa (comitatus) i system ten wprowadził na terenach podbitych. Zorganizował marchie Duńską Friulską, Hiszpańską Bretońską i Wschodnią (Panońską). Na czele marchii stali margrabiowie zwani z czasem książętami (duża władza wojskowa). Urzędnicy poddawani
byli osobistej kontroli cesarza. Spełniali ją specjalni inspektorzy królewscy (z reguły duchowny i świecki), którzy objeżdżali marchie i zbierali skargi ludności przekazując je władcy. Dwór Karola nie miał stałej siedziby, był dworem wędrownym. Był liczny i jego utrzymanie było bardzo kosztowne. Sądownictwo spoczywało w rękach urzędników, którzy sądzili według obowiązującego w danej prowincji prawa (salickiego, wizygockiego itp.). Z czasem władca zaczął wydawać wspólne dla całego państwa prawa zwane kapitularzami (od capitula artykuł). Do służby wojskowej powoływany był każdy wolny posiadacz ziemi, tak duchowny jak i świecki. Musiał sam się uzbroić i wyekwipować. Z czasem każdy senior, musiał stawiać się na wezwanie, na czele swych wasali.“(9)